Over verlies, liefde en de taken van rouw

Op vrijdagmiddag liepen we nog samen het kantoor uit: Rosie, mijn kantoorhond, kwispelde zoals altijd vrolijk mee. Niets wees erop dat we nog geen 48 uur later afscheid van haar zouden moeten nemen. Verdrietige uren volgden. Voor ik het wist, zat ik in de vier taken van rouw. Deze blog is een afscheid van Rosie: voor veel klanten een steun tijdens moeilijke gesprekken.

Op zaterdag lag Rosie nog heerlijk in de tuin. Ze genoot zichtbaar van de buitenlucht, maar tegelijkertijd zagen we haar stiller worden. Ze had eerder al bloed verloren bij haar ontlasting, maar hoewel dat vaker gebeurt bij honden, stopte het bloeden niet. Langzaam begon de twijfel te komen. Deden we er goed aan om af te wachten?

Snel naar het dierenziekenhuis

Na het eten zei Jikke ineens: “Ik vertrouw het niet.” Niet veel later hoorden we Rosie zachtjes kreunen. Ze had pijn. Vanaf dat moment sloeg de paniek toe. We belden direct het dierenziekenhuis en konden meteen komen. In de auto begon ik al te huilen. Rosie was nauwelijks nog aanwezig: ze piepte, jankte zachtjes en zakte steeds verder weg. Jikke nam het stuur over en ik ben naast Rosie gaan zitten op de achterbank.

Toen we aankwamen, werd ze direct meegenomen voor onderzoek. Al snel kwam de arts terug: Rosie was in shock. Ze had een lage bloeddruk en hoge hartslag. Ze had last van uitdroging en een ondertemperatuur. Ik kon het bijna niet geloven. We hadden niet gemerkt hoe ziek ze werkelijk was. De arts vertelde dat er nog één kleine kans was: medicatie om haar hartslag te stabiliseren en haar bloeddruk omhoog krijgen. Nog één nacht afwachten. We stemden toe: voor Rosie én om te voorkomen dat we spijt zouden krijgen dat we haar geen laatste kans hadden gegeven.

Afscheid van Rosie

Die nacht sliepen we nauwelijks. De volgende ochtend ging om half negen de telefoon. De situatie was niet verbeterd. Ik voelde de grond onder me verdwijnen. We reden opnieuw naar het dierenziekenhuis in Arnhem. Daar lag ze: onze Rosie, op een bedje aan infusen. Ze kreeg vocht, voeding en bloed toegediend en had ondersteuning voor haar ademhaling. Maar eigenlijk zagen we het direct: dit meisje was afscheid aan het nemen van het leven.

En dus namen wij ook afscheid van haar. We hebben haar geknuffeld, gezegd hoeveel we van haar hielden en haar bedankt. We vertelden dat ze veilig was, en dat ze mocht gaan. Heel even reageerde ze nog met een klein tongetje uit haar mond. Alsof ze wilde zeggen: “Het is goed. Jullie zijn er.”

Steun voor klanten

Rosie was de eerste zes jaar van haar leven een straathond geweest. Ze had veel meegemaakt voordat ze bij ons kwam. Maar wat heeft ze het leven daarna prachtig opgepakt! Ze groeide uit tot het warme hart van mijn gezin en van mijn kantoor. Klanten waren dol op haar: juist op de moeilijke momenten ging Rosie vaak vanzelf naast iemand zitten. Ze liet zich aaien, kroelen, troosten. Alsof ze feilloos aanvoelde wat iemand nodig had. Ze deed dat zonder oordeel: gewoon door er te zijn. Daarmee was ze een echte steun tijdens vele gesprekken.

De taken van rouw

Na Rosies overlijden las ik over rouw. Vaak wordt rouw uitgelegd in verschillende fases, maar psycholoog William Worden beschrijft rouw juist als vier ‘taken’ waar mensen doorheen bewegen.

Erkennen van het verlies

De eerste taak is het erkennen van de werkelijkheid van het verlies. Dat gebeurde voor mij op maandagochtend toen ik weer op kantoor kwam en Rosie er niet meer was. Geen kwispelende hond naast me, geen warme aanwezigheid. Alleen stilte. Ik heb gehuild en veel ook. En dat verdriet mocht er zijn.

Toelaten van de pijn

De tweede taak van rouw is volgens Worden het toelaten van de pijn. Dat vond ik misschien nog wel het moeilijkste. Want ergens wilde ik weg van dat gevoel, ik wilde dóór. Doorwerken, functioneren, sterk blijven: het normale leven weer oppakken alsof er niets aan de hand is. Maar juist door erover te praten met collega-ondernemers en dierbaren merkte ik dat het verdriet langzaam zachter werd. Ook met klanten sprak ik erover. Ik stopte mijn verdriet niet professioneel weg, maar vertelde van mens tot mens wat er gebeurd was. Die openheid hielp: iedereens empathie voelde bijna helend.

Aanpassen aan een veranderd leven

De derde taak van rouw gaat over aanpassen aan een leven zonder degene die je mist. En dat zit soms in de kleinste dingen: geen hond meer onder mijn bureau, geen wandeling tussendoor, geen warme blik meer vanuit haar mand naar mij. Je merkt pas hoeveel ruimte iemand innam wanneer die ruimte leeg wordt. Langzaam wordt dat de nieuwe werkelijkheid.

Verbinden met de liefde en herinneringen

En dan is er nog de vierde taak: niet vergeten, maar verbinden. Dat betekent een nieuwe plek geven aan de liefde en herinneringen. Zo hebben we Rosie laten cremeren en haar as verdeeld over twee plekken waar ze het allerliefste was. Eén deel ligt in onze tuin, precies op de plek waar ze altijd enthousiast gaten groef. Het andere deel hebben we uitgestrooid op het Waalstrandje bij Nijmegen. Dat was de plek waar ze vrij kon rennen door het zand en het water in. Vol levenslust.

Het afscheid was verdrietig, maar ook mooi. En nu, een aantal weken later, missen we haar nog iedere dag. Maar naast het verdriet ontstaat langzaam ook dankbaarheid voor zes prachtige jaren. Voor haar trouw, levenslust en alles wat ze gaf aan ons gezin, mijn klanten en iedereen die haar ontmoette.

Dankjewel voor alles, Rosie. We missen je ontzettend.